KIRKKUYU’NUN BUZLUCA MUCUZESİ

Kırkkuyu’nun,

 

‘’ Kırk kırık küp, kırkının da kulpu kırık küp’’

Gibi bir tekerlemesi yok.

Kırkkuyu’da 40 kuyu var mıdır? Belki günümüzde vardır.  Kırkkuyu adını aldığında Kırk kuyunun olmayacağı kesin. Neden kesin ‘’ Kırkkuyu’’ Gülnarlı ağaların otlağı. Otlağa göçen bir ağa, üç ağa. Yine ağaların sürüleri yaklaşık 8-10km uzaklıkta bulunan Popaskuyusu’ndan (Papaz)sulandığı bilinir Hamit Seydi adına anlatılan iki efsane’den biri Hamit Seydi sürüyü sulamak için Popaskuyusu’na götürmez. Ağaya haber gider ağa takip altına alır. Hamit Seydi bastonunu toprağa batırır, topraktan çıkan su küçük bir göl oluşturur. Ağası ile gözgöze gelen Hamit Seydi oracıkta ölür. Bu olay da gösteriyor ki Kırkkuyu susuz bir otlak.

 

Kırkkuyu’da sayıları üçü beşi geçmeyen Gülnarlılar tarafından kalma kuyu mevcuttur. Bu kuyulardan biri Kırkkuyu Kapısa tarafı girişte, biri Sülüklerin yerindedir. Bu kuyuların derinlik ve çapı 1m’yi geçmez. Bu kuyuların içme suyunu bir müddet karşılayacağı düşünülmekle beraber yaylaların erzak deposu, buzdolabı olarak düşünülebilir. Bu kuyular bildiğimiz toprak kap kaçak şekli suvaya sahiptir. Eski tanıkların anlatımına göre taştan oyulan kuyular kırmızı elenmiş toprakla harç yapılar suvanır, suva kuyu hayvan güpesi doldurularak gübre yakılır, böylece suvanın pişmesi sağlanır.

 

Sonradan Kırkkuyu’da taş yer altına 5m derinlik 5m oyulur sonra beton harcı ile suvanır. Kuyu ağzı dardır genişleme boy oranında genişleyerek 5m ene tabanda erişir. Bu kuyular yağmur ve kar suları ile dolar. Yaz boyu bir ailenin hayvanlarına ve sürülerine yeter.

 

Kırkkuyu geniş bir alana sahip olup bir kısmı Anamur Bahşiş Köyü yaylası bir kısmı Kazancı, bir kısmı Gökçekent yaylasıdır. Bölgenin en yüksek rakım noktası olup oksijenin doruk noktasıdır. O nedenle ağaç türünün olmadığı bölgedir. Sindirimin kolaylaştığı günlük yemek saatinin 5 öyüne çıktığı bölgedir.

 

Gelelim Kırkkuyu mücuzesine:

Kırkkuyu adını kırk kuyudan almamıştır. Kırk kıt olabilir mi? Kıtkuyu. Kuyusu kıt olan, olmayan yayla.

Kesin olan Kazancı kullanım bölümü batı Gazipaşa sınır olan Buzluca mucizesi. Buzluca yöresi adını bulundurduğu su kaynağından almaktadır. Suyu buz kadar soğuktur. Bu su kaynağı dağların eteğinde gördüğümüz şırılayan ya da bunguldayan pınarlara benzemez. Adı ne pınar ne kuyu. Adı buzluca. Yeri tepenin tepesi bir taş altı, bir taş üstü. Ebatı bir çamaşır leğen genişliği var yok. Derinliği üç parmak, beş parmak. Bunguldamaz, şırılayıp akmaz. Suyu anca avucunuz ya da küçük bir tasla alırsınız. Su miktarı ne kadar alırsanız alın hep aynı seviyede kalır. Su hiçbir zaman yosun tutmaz, kurt üretmez. Her daim taze, her daim içilir. Tabi dişlerinizin sızlamasına katlanabilirseniz

 

Benzer su Popaskuyusu’nda mevcuttur. Suyun kaynağı 2-3m derinlikte  2 m çapında bir taş kuyuda bulunur. Su seviyesi 0,5m’dir. Suyu hangi oranda alırsanız alın su seviyesi aynı kalır. Bu kuyu at sürülerinin, davar sürülerinin, sığır sürülerinin sulandığı kuyudur. Sulanan hayvan sayısı binlerin çok çok üstünde. Barındırdığı su seviyesine bakılırsa günlük bir saatlik su ihtiyacını karşılayacak miktarda. Gerçeği öyle olmuyor. Hiçbir yaz bitmemiştir. Hiçbir yaz kurumamıştır. Hiçbir yaz azalmamıştır, artmamıştır.

 

Günübirlik geziye giden gençlerin su seviyesine bakarak bir haftaya kalmaz su biter. Bu yaz kesin kurur.’’ dediklerini duydum. Meraklanmayın gençler Kuyumuz papaz dualı. Suyu bitmez. Kuyu adını çevresinde bulunan bir papasın adından almaktadır.

 

İki su kaynağının sırrı:

Birleşik kaplar kuralı.

Birleşik kaplar kuralına göre iki birleşik kabın su seviyesi su arttırıldığında ya da eksiltildiğinde iki kabın su seviyesi aynı kalır.

 

Bu iki su kaynağında suyun kaynağı ile bulunduğu alan arasında bir eşitliğin söz konusu olduğu, aralarında suyun devir daim ettiği söz konusudur. Devir daim olmayan su birikintisinde su yapısının bozulduğu, suyun mikroorganizmalar ürettiği bilinen konudur. Örneğin yine bölgelerimizde açılan toprak su kuyular vardır. Bu kuyularda eşilen alanın çevre topraktan emdiği su birikir. Su devir daim yapmadığından mikrorganizmalar üretir. Kırkkuyu’da bulunan ‘’Bülke’’ kuyusu buna bir örektir.

 

Bu iki örneğimiz eminim ki Türkiye genelinde örneğine çok az rastlanacak türdedir. Bu iki örneğimiz üniversitelerimizin bir araştırma konusu olabilir.

Bu kuyular çoban bilir, avcı bilir, yolcu bilir. Üniversite bilmez.

Üniversite bilen birinin bu örnekleri üniversitelere bildirmesinde fayda var.

Dünya kültür Varlıkları listesinde böyle bir örnek var mı? Onu da bilen yok.

 

İbrahim ŞAHİN