“ Karaman Oğullarından, Karaman Beyin oğlu Mehmet Bey Alâiyye yi  (Alanya ) aldıktan,  sonra Kardeşi Mahmut Beyi buraya emir tayin etti. S.81. Şimdiki emiri olan Yusuf u Ermenek Beyi tayin etmiştir.

Baş şehri Ermenek’in 12 şehri, 510 kalesi vardır. 20 bin süvari ile 2 misli piyadesi var. Larende (Karaman) ile Alâiyye meşhur şehirlerindendir. Ermeni biladından bu Beyliğe en yakın olan şehirleri Tarsus la Adana’dır.

Ermeniler le, beraber oturan Hristiyanlarla gece gündüz savaş halindedir. S.81- 82 yazarı İbrahim Hakkı Konyalı. Basım tarihi 1946. 566 sayfadır. Karaman Oğulları Orta Asya da üst yurt tan ( Türk yurdu) Azerbaycan yolu ile Anadolu da Sivas ile Kayseri arasındaki bölgeye on bin oba olarak gelen Türkmenlerdir.

Avşarların bir kolu Türkmen soyundan olan Karamanlılar Oğuz boyundandır. Sadeddin oğlu Nureddin Sofi, devlete karşı isyan eden, Sivas Beyi Hacı Bahadır’ın elinden Sivas ı aldı. S.12 Şikârı Tarihi. Bunu duyan Konya da devlet başkanı,  birinci Alaeddin Keykubad Kayseri’deki Cafer Beye bir mektup gönderir. Cafer Bey de kardeşi Ali Beyi, Nure Sofiye gönderir. Ali Bey yazılan mektubu, Sure Sofiye okur. Verilen cevabı mektuba yazar. Kayseri beyi Nure Sofiyi yanına alarak Konya da Alaeddin Keykubad ın makamında mektubu sunar. “Hanoğlu hanım, Vilayetimizi düşman talan eyledi.  Cümle kabilemi alıp yola çıktım. Sair kulların gibi ben dahi kulunum. Ricam odur ki sayei himmetinizde hoş geçinem. Sultan Alaeddin Keykubad, Nureddin sofiyi çok sevdi. Kırk gün misafir etti. Sultana kılıç kuşattı.“ Andan sonra Cafer Bey, Nureddin Sofi bey ile Kayseri ye geldiler. Kız kardeşini Nureddin Sofi Beye verdi. Sıvasa gönderdi. Bir oğlu oldu. Adını Karaman koydular. Alaeddin Keykubad’dan Nureddin Sofi ye bir mektup geldi. “ Ey Nureddin Sofi Bey, asker cem edip Ermenek üstüne varasın, cenk edesin. Hüda fırsat verip bu kaleyi fed edesin. O diyarlar senin mülkün ola” demiş. Nureddin Sofi Ermenek’e geldiler. Kâfiri öyle kırdılar ki, Ermenek kalesini doğu Romalılardan aldılar.

Çoğunlukla Rusya’nın himayesi altında olan Ermenistan Halk Cumhuriyeti güney Kafkasya’da: Doğusu: Türkiye, Batısı: Azerbaycan, Güneyi: İran, kuzeyi: Gürcistan. S.15. XI yüz yıldan sonra Kilikya denen Tarsus, Adana yörelerine Ermeni göçleri olmuştur. S.33. Anadolu Selçukluları Konya’yı kendilerine Ana yurt yapmaları bölge için huzur sağladı.

OSMANLI DEVLETİ HİZMETİNDE ERMENİLER

Ermenilerle meskûn saha XVI Yüz yılda Osmanlı topraklarına katılmıştır. Fatih Sultan Mehmet in İstanbul’u fethinden sonra iki tarafında karşılıklı itimat ve güvenini sağlayan bir şekilde asırlar süren yaşam başlamıştır. S.55. Osmanlı Devleti hizmetinde Ermenilerden Bakanlar, Milletvekilleri vardır. S 92.Türk İstiklal Savaşında SEVR muahedesine göre doğu Anadolu’da: Van, Ağrı, Artvin, Kars, Ermenistan’a bırakılacak kararı üzerine Ermeniler bu yerlere saldırdılar. T. B. M. M. Ermenilere karşı savaş açtı. (19 Haziran 1920. XV. Kolordu komutanı Kâzim Karabekir Paşa Ermeniler üzerine yürüdü.1920 de Gümrü’yü, Karsı aldı. Ermeniler kesin yenildiler.  Gümrü barışı yapıldı. Yukarda isimlerini yazdığım tarihçi üç ünlü yazarın kitaplarını defalarca okudum,  notlar aldım.

Sonuç: Savaş yapmak için Ermeni askerlerine kumanda eden kuvvetler hiçbir zaman Ermenek’e gelmemiştir. Ermenek’te görülmemiştir. Ermenek’te bulunmamıştır.

Kaynaklar:1-Alanya Tarihi-yazarı: İbrahim Hakkı Konyalı 2-Şikari’nin Karaman oğulları Tarihi-Yazarı Şikârı, 3-Tarih Boyunca Ermeniler ve Türk – Emeni İlişkileri- Sadi KAŞ- Senatör

 

                                      Mustafa ERTAŞ

Gazeteci. Araştırmacı yazar.  

Medya Ermenek Taşeli Edebiyat Güncesi yayınlanan makalelerin içeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

 


Prof.Dr. İbrahim Ceylan  1932  yılı Ermenek’te doğduğu zaman Ermenek İlçesi, Konya İli’ne bağlı idi. Sekiz, dokuz bin nüfuslu çevre il ve ilçelerle ulaşımı olmayan “Tekerleğin Değmediği Yer” lerdi. 1939 da ilkokula memleketinde başlayan İbrahim Ceylan “Hayat Savaşımda Nereden Nereye” adını taşıyan ve içinde ilginç  bilgiler  sunulan, çok değerli kitabı, güzel bir baskı ile basılarak okuyucularına sunulmuştur.

            İnsanın kendi kendini sorgulaması, ”Hayat Savaşımda Nerden Nereye” geldiğini anlatabilmesi öyle zor ki…Gelin görün ki İbrahim Ceylan eserini öyle kalıcı bir üslupla, sürükleyici yazmış ki, karşılaştığı acıları, tatlıları, güzellikleri, özellikleri, ile başarılarını okurken aynen, sizde Doktor, Doçent, Profesör oluyorsunuz. Kitabını bitirmeden bırakamıyorsunuz.1943  yılında “Toroslardan çıkış” diye başlayan bölümde, yolların olmadığı, yolculukların  katır sırtında okumak için yollara düşüldüğünü, Konya ‘da yatılı orta okulu başarı ile bitirişini ve devamını ne güzel  anlatır.

            Okula kaydolmak için gittiği Antalya Lisesi okul Müdürü  (Reşat Oğuz’un) “velisi olmayan bir öğrenciyi okula alamam” diyerek okuldan kovulduğunu, sonradan Antalya Ziraat Bankası Müdürü’nün, Ermenek’in Sarıveliler köyünden olduğunu, Ermenekli Halil Taşpınar’dan öğrenir. Birlikte Ziraat Bankası Müdürü Mustafa Barçın’ı  ziyaret  ederler. Kitabında İbrahim Ceylan, şunları yazar.” Mustafa Barçın beni çok iyi karşıladı. Babamı çok iyi tanıdığını, Kendisinin de Sarıveliler köyünden olduğunu söyledi. Ertesi gün sabahleyin Antalya Lisesine gittik. Velim Mustafa Barçın olmak kaydıyla hemen kaydımı yaptırdı. Yatılı olarak Liseye başladım. Aksi halde ne yapacağımı bilmiyordum. Bu nedenle  hep saygı ve sevgi ile anmışımdır.” Der.

Liseden sonra  da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi ne girip buradan da başarılı olarak mezun olan İbrahim Ceylan, Av. Sami Soylu vasıtası ile zamanın  Sağlık Bakanı Nafiz Körfez kulalı ile görüşerek “Kula Sağlık Merkezi, Baştabipliği Hükümet Tabipliğine” atanır. İzmir’de yedek subaylığı, Ankara’da  genel cerrahi asistanlığı, 1960 yılında da Strazbourg Üniversitesi Tıp fakültesindeki ilmi ve çok başarılı, plânlı, disiplinli çalışmalarını, nasıl başarılara ulaşıldığını doğallığıyla bir bir dile getirir. Bu sistemli çalışmaların, başarıların, sonucu  ilk defa uluslar arası tıp literatüründe ismi yayınlanır. Strazbourg dönüşü 1969 yılında Ankara Tıp Fakültesi’nde tekrar göreve başlar.Doçentlik tezi olarak hazırladığı damar sertliği”üzerindeki orijinal tezin taktirle beğenilmesi sonucu üniversitesinde, Doçent ünvanını alır. Beş yıl sonra Profesörlük için müracat eden Doçent Ceylan nihayet 1975 yılı resmi gazetede kararnamesi yayınlanır.

            Rektör Profesör Dr.Tahsin Özgüç imzası ile kensdisinr gönderilen yazıda şöyle der. Sayın Profesör Dr. İbrahim Ceylan “Genel Cerrahi Ana bilin Dalı Başkanlığı, 19 Mayıs ve Spor Akademisi Başkanlığı, Futbol Federasyonu’ndaki çalışmaları, Antalya Tıp Fakültesi kuruluşundaki öncülüğü, Vasiküler Cerrahi alanındaki ilk çalışmaları, üniversite ve fakültelerdeki alınan önemli reform niteliğindeki kararları, büyük Pbaşarılarını”anlatan bu eserTürk cerrahi, tarihinde  de önemlibir, yer, alacaktır.”     Prof.Dr. İbrahim Ceylan ‘ın uluslar arası 100 e yakın bilimsel yayını yanında, meslaki kitapları da vardır.

İbrahim Ceylan, Bitimsiz çabalarıyla hak ettiği meslek bilgisi, görgüsü Ve başarıları sonucunda zaman, zaman Paris, Hollanda, İtalya, Portekiz, Avusturya, Macaristan, Çekoslovakya, Yunanistan, Bulgaristan, Suriye, Roman’ya, Taylant ve daha bir çok ülkeye bilimsel çalışmalar için gidip gelmiştır. Taşeli’nin yetiştirdiği ünlü şairimiz Ahmet  Tufan Şentürk’ün dediği gibi Sayın Prof. Dr. İbrahim Ceylan ”Manevi yapısı ile çok sevdiğimiz Ermenek’ten hiç ayrılmamıştır. Bana göre O’nun etini, kemiğini, pres altına koyup sıksan sanırım kan yerine Ermenek sevgisi akacaktır. Ceylan bir Ermenek sevdalısıdır.                                                      Sayın Ceylan kitabının bir yerinde şöyle, yazar:”Ülkesorunlarıyla, uğraşırken doğup büyüdüğüm memleketim Ermenek ile ilgili her türlü konunun içindeydim. Kendimi sanki doğuştan görevli addediyordum.”diyen Ceylan İstanbul ilen Ankara’daki Ermenekliler derneğini kuruluşunda, Esentepe Köyünün üstüne yansıtıcı yapılmasında, Sümerbank mağzasının açılmasında, Buzhanenin yapılmasında, bir çok hemşerilerimizin işe yerleştirilmesinde, rahmetli Emin Hami Koçaş’ın büstünün yapılmasında, Ankara’daki Ermenekliler dernek binasının alınışı gibi sayısız konular tamamen benim ve mesleki muhitimin katkıları ile olmuştur.”

Kitabında “Ermenek neden İl olmasın” başlıklı bölümünde, bu bölgenin (Taşeli), ayrı, bir, idari, statü, altıda, yönetilmesinde, sayısız, yararlar, vardır. Niçin”(TAŞELİ  İLİ) ile ile ilgili broşür ve yazıyı çok yönlü gerçeklerle hazırlayıp 1990 yılında (15 ) bin imzalı yazıyı iç işleri bakanlığına sunduk. On yıl bu mücadeleyi sürdürüp Taşeli’nde toplantılar yaptık. Bu uğraşılar devam ederken 8 Haziran 1995 tarihli Hürriyet Gazetesinde İsmet Solak köşe yazısında şöyle yazar. 1935 yılı Atatürk Alanya’ya geldiğinde halk İl olmak istediklerini söylemiş, Atatürk, bir harita istemiş, Alanya ve çevresini uzun, uzun incelemiş, yol bağlantılarına, akar sularına, dağlara tek, tek bakmış, Ermenek İlçesini  daire içine almış, “ İşte Vilayet olması  gereken yer burası” demiştir.         

Prof. Dr. İbrahim Ceylan ın bitmez tükenmez, ısrarlı çabalarıyla hak ettiğimesleki bilgisi ve başarıları sonucunda kazanmış olduğu şöhreti  kendisini hep engin kılmış, vatan ve Milletine, doğup büyüdüğü çevreye hizmet etmekten hep onur duymuştur. Bilimsel çalışmaları da gelecek nesillere örnek olmuştur.

            “Hayat Yaşamımda Nereden Nereye” adlı kitabını herkes, özellikle, Ermenekliler okumalıdır. Kitabi okuyanlar güçlüklerim nasıl aşıldığını, problemlerin nasıl çözüldüğünü, hak ederek zirvelere nasıl ulaşıldığını göreceklerdir.

Böyle değerli bir eseri gün ışığına çıkaran kardeşimiz Profesör Dr. İbrahim Ceylan’ı  içtenlikle kutlamak bir vefa borcumuzdur. Bitimsiz sevgilerimle.!

 

Prof.Dr. İbrahim ceylan Beyin sevdiğim üçlü dediği sözleri:

1-İyi Cerrah: İyi Ameliyat yapar.

2-Daha iyi Cerrah: Hangi hastaya Ameliyat yapılacağını bilir.

3-En iyi Cerrah: Hangi hastaya Ameliyat yapılmayacağını bilir.

 

Ankara Tıp Fakültei yönetim kurulunun teklifi ve Ankara Üniversitesi yönetim kurulu kararı ile “ BÜYÜK ÖDÜL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ÇINARI”  ünvanı PROF. Dr.İbrahim Ceylan’a 17 Mart 2017 tarihinde büyük bir törenle verilmiştir.

Bu değerli bilginimiz Prof. Dr. İbrahim Ceylan 3 Temmuz 2022 günü Ankara da hakkın rahmetine kavuşmuştur. Ermenek’in yetiştirdiği bu büyük bilgin İbrahim Ceylan’ın ruhu şad. Makamı cennet olsun.

                                                                                  MUSTAFA Ertaş

                                                                       Gazeteci. Araştırmacı yazar.

Medya Ermenek Taşeli Edebiyat Güncesi yayınlanan makalelerin içeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK’ e   “23 Nisan Ulusal Egemenlik çocuk bayramı” Fikrini  (ilhamını) Cumhuriyetimizin ilanından önce( 1922 yılı ) Konya’ da  8  yaşında, 2. Sınıf Ermenekli Hüseyin  Sıtkı Gür’ün  kızı, Nuriye Gür  vermiştir. 

    Gazeteci, Araştırmacı yazar Mustafa ERTAŞ, yaptığı araştırmalar da bugün Konya’da oturan, “Gür ailesinden” ziraat yüksek mühendisi Remzi GÜR kabileleri ile ilgili şu bilgileri sunar. 

1922’de Atatürk’e Konya’daki Mevlana Türbesi’ne yakın Şems Okulu’nda çiçek sunan Ermenekli 8  

yaşında 2. Sınıfta olan Atatürk’ün kucağına aldığı Mustafa Kemal’e 23  

 

Nisan Çocuk Bayramı için ilham veren Nuriye Gür 

Soyadı kanunu  çıkmadan önce, bizim kabileye “ Beyler sülalesi “ dendiğini büyüklerimiz ve babam bizlere  anlatırdı Babam  Ata  GÜR 1900 doğumlu, (öğretmen) dir. Dedem, Hacı Remzi GÜR, emmim, babamın kardeşi, Vefa  GÜR (öğretmen), Sinan GÜR, Hakim, Vefa  GÜR’ ün evlatları: Şükran GÜR, (öğretmen), kardeşi, Ermenek’e ilk sinemayı getiren, İstanbul da “Erçev Vakfında görev alan rahmetli İlhan GÜR. Ermenek’te otel Müdürü, Ata GÜR, Remzi GÜR’ ün kardeşinin oğludur.  Ziraat Mühendisi Remzi, GÜR, açıklamalarına şöyle devam eder. Ermenek’te Güllük mahallesinde otururuz. 1922 yılında Konya’ya bağlı olan Ermenek, yeni “ İl” olan Karaman’a 1990 yılında bağlanmıştır.” der.    Ermenekli Nuriye Gür’ün babası, HüseyinSıtkı  Ermenek’te “Beyler” sülalesindendir, Soyadı kanunu çıktıktan sonra, “Beyler sülalesi “ GÜR”  soyadını  almışlardır. 

 

Hüseyin Sıtkı “ Gür” hakkındaki  kaynak. Aynen şunları yazar.   

TÜRKİYE  CUMHURİYETİ KURUCULARI: BİRİNCİ DÖNEM BÜYÜK MİLLET MECLİSİ: 

(338)  Millet Meclisi  Millet vekili. Birinci döem kurucu kurucu millet vekili s. 22 

Amasya Tamimi: “MİLLETİN KADERİNİ,YİNE MİLLETİN AZMİ VE KARARI KURTARACAKTIR”   

Kaynak:Tüürkiye Cumhuriyeti’nin kurucuları: Hazırlayan attila Köymen PTT Genel Müdürlüğü armağanıdır. 

 

******************************************************************* 

                                    

HÜSEYİN-SITKI-GÜR 


Hüseyin Sıtkı  GÜR, Doğum: 1875, Ermenek, doğumludur. Baba adı: Abdullah, annesinin adı Fatma dır.  Osmanlı Devleti.    (76 ) yaşında, Milletvekili, Hüseyin Sıtkı GÜR  Karaman İli’nin ( Ermenek İlçesi ) (ö. 20 Ağustos 1951) Türk siyasetçi, Bidayet mahkemeleri ceza dairesi başkanlığı, savcılık, Ağır ceza mahkemesi  Başkanlığı, İstinaf Mahkemesi üyeliği, T. B. M. M.1.Dönem  Malatya Milletvekilliği yapmıştır. Az düzeyde Bulgarca bilmektedir. Evli iki çocuk babasıdır.( 1 )” 

     Hüseyin Sıtkı Gür 1915 Osmanlı Devleti döneminde Tokat Baş saçısı iken, kuvvayi   Milliyeye   katılarak, Atatürk’ün, yanında yer alır. O buhranlı günlerde Türkiye’nin geleceği için hiçbir fedakarlıktan çekinmez. Bu nedenle Hüseyin Sıtkı Gür için Padişah ölüm fermanı çıkarır. Hüseyin Sıtkı Gür, 

ülkemizin kurtuluş mücadelesi verdiği yıllarda dünyaya gözlerini açan, yeni doğan kızına NURİYE adını verir.   

    Hüseyin Sıtkı Gür’ün kızı Nuriye Gür büyür. Dört yabancı dil  bilen  Reşat (İdil) )  ile evlenince  (İDİL)  soyadını alır. Nuriye, GÜR  ( İDİL) olur. T. B. M. M. ‘nin 1. Kurucu Milletvekillerinden babası Ermenek’ li  Hüseyin Sıtkı Gür’ün kızı  Nuriye İDİL, Uzun yıllar okul  kitaplarında yer alan  sekiz yaşında, ikinci sınıf öğrencisi  iken Atatürk  ile çekilen  fotoğrafını, anılarını, 2012 yılında  Anadolu  Ajansı  muhabirine şöyle dile getirir. 

 

İzmir’in Urla İlçesindeki yaşlı bakım merkezinde son olarak, İzmir Büyükşehir belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’na  102  yıllık çınar, Atatürk’le olan o   fotoğrafın öyküsünü bir kez daha anlatır.            

Fotoğraf çekildiği gün okuldaydım. İkinci sınıftaydım. Atatürk   Konya  Mevlana Türbesi’ne  yakın bir yerde olan ŞEMS, İsimli  güzel okulumuza geldi. 1922 senesiydi.  Yengem ve dayılarım benim için şapka yaptırmışlardı. Atatürk geldiğinde o şapkayı başıma giymiştim.  Öğretmenlerim Atatürk’e götürmem için bana bir buket çiçek verdiler. Yanına gittim. Çok heyecanlıydım, çiçekleri taktim ettim. 

Mustafa KEMAL, bana kimin kızı olduğumu sordu. Türkiye Cumhuriyeti’nin  birinci dönem kurucu milletvekili Ermenekli Hüseyin  Sıtkı GÜR’ün  kızıyım” dedim.  Sevinçle beni kucağına alarak “Aferin ilk şapkayı giyen kadın sen oldun. Arkadaşlarını, çocukları,  okulunu seviyor musun? “  diye sordu. “Çok seviyorum Paşam dedim.” Bir isteğin var mı” dedi. 

“Çocukların da bir bayramı olsa“ deyince. Atatürk de “Kurtuluş savaşından  sonra, her sene dünyanın her yerinden çocukları davet edelim, birlikte oynayın, kaynaşın” dedi. 23 Nisan Çocuk Bayramı’nın oluşumunda benim Atatürk ile olan bu diyaloğumun da payı olmasının sevinç ve gururunu yaşıyorum. “  der. 

 

Konya’da Şems İlkokulu’nun ikinci sınıf öğrencisi Nuriye Gür (İdil)  

Mustafa Kemal Paşa’ya çiçek sunduğu yıl 1922 

 

            Nuriye GÜR (İDİL), Atatürk’ün o fotoğrafı daha sonra Konya’ya kendisine hediye olarak gönderdiğini anlatarak, “Fotoğraf çekilirken Atatürk’ün yanında  olduğumdan çok heyecanlıydım, zangır  zangır  titriyordum. Atatürk öyle bir adamdı ki gözlerine bakamazdınız. Projektör gibi gözleriyle içinizi okuyan çok yakışıklı, çok güzel bir adamdı.  Sesi gayet mülayim, otoriter bir asker sesi değil, tatlı bir sesi vardı” diye konuştu. 

Atatürk, Babasının da Kocasının da hayatını değiştirmiş. Nuriye Gür (İdil), babası Hüseyin Sıtkı Gür’ün, 1915’te Osmanlı Tokat Başsavcısı iken, Kuvayı Milliyecilere katıldığını, yaptığı eylemler nedeniyle hakkında ölüm ferman ı çıkarıldığını kaydetti. Çok 

küçük olmasına karşın yaşadıklarını iyi hatırladığını belirten İdil, şöyle konuştu: 

“Konya’daydık. Bir gün evimize üç adam geldi, ellerinde bir kağıt vardı. Babamın yüzünü tanımıyorlardı. Evimize geldiklerinde ev halkı bir yandan adamları oyalarken rahmetli anneannem babamı evin bodrumunda bir yer yatağına yatırıp üzerini örttü. Evde iki dayım vardı. Biri avukat, diğeri de doktordu. Görevlilerin aramaları sonucunda babam bodrumda bulundu. Doktor olan dayım kendini tanıtarak “Bana köyden hastalar gelir, çok ağır olanlara ben ilaç verir yatırırım, iyileştiklerinde evlerine yollarım. Bu adam da bu hastalardan biri” diyerek babamın hayatını kurtardı. 

Nuriye Gür (İDİL ), Atatürk’ün İstiklal Madalyası sahibi babasına, üzerinde “Arkadaşım Sıtkı Gür’e hediyem” yazılı silahı TBMM’de olduğunu belirtti. 

Eşi Reşat İDİL’in de  Atatürk’ün yaşamını değiştirdiği insanlardan biri olduğunu anlatan İdil, Atatürk’ün 4 dil bilen Ziraat Fakültesi mezunu eşini, bağcılık konusunda ihtisas ve araştırma yapması için ABD’ye gönderdiğini söyledi.  

Eşinin ABD Berkeley Üniversitesi’nde üç sene üzümcülük eğitimi aldıktan sonra Manisa’da büyük bir bataklığı kurutup üzerine Türkiye’nin en büyük fidanlığını kurduğunu ifade eden İdil, “Atatürk eşimin de hayatını değiştirdi. Aldığı eğitim ile kocam Ege’ye üzümcülüğü getirdi. Vaktiyle üzümcülük, Anadolu’da Rumların elindeymiş. Savaş sonrası onların Türkiye’yi terk  etmeleri ile kaybolan üzümcülüğün yeniden hayata geçmesini, Atatürk’ün verdiği olanaklarla kocam sağladı” dedi. 

Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’e 23 Nisan’ı çocuklara armağan etme konusunda ilham kaynağı 

 

olan T.B.M.M.’nin kurucu milletvekillerinden Ermenekli Hüseyin Sıtkı Gür’ün kızı Nuriye Gür (İdil)  İzmir’in  Urla  ilçesi’ nde yaşamını sürdürdüğü yaşlı bakım merkezinde 2013 yılı, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçtaroğlu T.B.M.M.de Malatya Millet vekilliği yapan HÜSEYİN Sıtkı Gür’ün kızı olan Nuriye Gür’ü 102 yaşında kendisini İzmir’de tedavi gördüğü hastanede ziyaret etmiştir. 

 Nuriye Gür (İdil),İzmir’in Urla ilçesindeki yaşlı bakım merkezinde    rahatsızlandıktan sonra, Ege Sağlık hastanesine kaldırılmış, burada zatürre teşhisiyle tedavi gören Nuriye Gür (idil) 2013 yılı hayatını kaybetmiştir. 

            T.B.M.M.’nin Millet vekillerinden Savcı Hüseyin Sıtkı Gür ‘ün kızı olan Nuriye Gür, İdil, uzun yıllar okul kitaplarında yer alan ve bir çok yerde yayınlanan, fotoğrafı, Atatürk’, manevi kızı, Ermenekli, Konya’da oturan Nuriye Gür’e hediye  olarak gönderdiğini, 2013 yılı ziyaretine gelen İzmir Büyük Şehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’na da açıkladı.  Yaşamını sürdürdüğü İzmir’in Urla İlçesindeki yaşlı bakım merkezin de son olarak, İzmir Büyük Şehir belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu  102 yıllık çınar, Nuriye Gür’ (İdil) ziyaret etmiştir.                


Konya da ki Şems okulunda Atatürk’e çiçek sunan Ermenekli Nuriye Gür’ün 

Yaşamında  son yılları, 

 

Kaynak: (1) “TBMM Albümü”.  tbmm.gov.tr. 31 Ekim 2012,11 NİSAN 2015, tarihinde,kaynağından,arşivlendi. 


Mustafa ERTAŞ







Medya Ermenek Taşeli Edebiyat Güncesi yayınlanan makalelerin içeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.


Halk ozanları,içinde yaşadıkları toplumun sanat zevkini karşılamaya çalışırken bir yandan da deneyimlerinin sonucunu sözlü sazlı deyişleriyle halka ulaştırmaya çalışırlar.Vermek istediklerini ve tarihsel olayları gelecek kuşaklara taşınmasında eğitim hizmeti görmüşlerdir..Uyarıcıdırlar,halkın ışığıdırlar..Bir tür yaygın eğitim görevlisi gibi insanları aydınlatırlar.

Karacaoğlan,bu konuda toplumu etkileyici,sanat gücü yüksek bir ozandır.Yerine göre özgün sözlerden yararlanır.Deyişlerini  halkın kullandığı yöresel sözcüklerle,onların diliyle seslendirir. Bunları verirken dünyanın  güzelliklerle donanmış olduğunu  bildirir. Buna karşılık insanların dünyayı kendi eliyle yaşanmaz duruma getirildiği iletisini şiirsel bir anlatımla vermesi onun sanatsal anlatısının bir özelliğidir. Dünya güzelliğinin yaşanması için yol gösterici deyişler düzenleyerek hizmette bulunur. Deyişlerinde gönül kırma, kavga, döğüş, bulunmaz. Yunus Emre’nin Allah sevgisi onun şiirlerine doğa ve insan sevgisi olarak yansımıştır.

İnsan sevgisi olmayanların küçük dağları kendilerinin yarattığı inancıyla yola çıkmalarını büyük bir yanılgı olarak niteler. Bu konuda öğütler sıralarken inceden inceden yanlışlarını da söylemekten geri kalmaz.Onun uyarıcı özelliği sanatsal  yaratıcılıkla birlikte sunulması gelmiş geçmiş sanatçılarda çok az görülebilir.

İzin ver bey ağam ben de gideyim

            Ah çekip de arkam sıra ağlar var

            Bakarım  bakarım sılam görünmez

            Aramızda yıkılası dağlar var.

                                                           Karac-Oğlan der ki kendim öbvmeyim

                                                           Taşlar alıp kara bağrım dövmeyim

                                                           Güzel sevme derler nasıl sevmeyim

                                                           Kaşlar arasında çifte benler vae.            

                       

Söylediği öğütlerinde, insanların nerede konuşulacağını, nerede susulacağını bilmeleri yolunda uyarıcı aşılama yaparak olgun insan olmanın yollarını gösterir.

                 Dokunur hatıra kendini bilmez                      

                 Asilzadelerden hiç kemlik gelmez                 

                 Sen iyilik et o zayi olmaz                             

                 Darılıpta başa kakıcı olma.

El ariftir amlar senin bendini

Dağıtırlar tuzağını fendini

Alçaklarda otur gözet kendini

Katı yükseklerden uçucu olma.

Karacaoğlan bir eğitimci yada bilgin değildir.Yaşadığı deneyimler,konup göçtüğü yerlerde kazandığı görgü ve bilgiler,ulaştığı olgunluk aşaması onu topluma öğüt verecek niteliğe büründürmüştür.İnsanın kendini bilmesi gerektiğini işaret ederken onu en iyi değerlendiren yine de içinde yaşadığı toplum ve çevresi olduğuna parmak basmaktadır.

Bir Ruh bilimci gibi, çevrenin insanlar üzerindeki etkilerine işaret etmektedir. 21.asırda söz konusu edilen mahalle baskısını yüzlerce yıl önceleri görebilen usta ozan atasözlerimizi kullanarak insanların eğitilmesine sanatçı görüşüyle katkıda bulunmaktadır.

                                             Çağır Karac-Oğlan çağır.

                                             Taş düştüğü yerde ağır     

                                             Yiğit sevdiğinden soğur

                                             Görülmeyi  görülmeyi

          

Karacaoğlan şiirlerini hazırlıksız doğaçlama söylemiş bir ozandır.Eserleri dilden dile aktarılarak günümüze ulaşmıştır.İlk okuduğu çalıp söylediği gibi yazılı olarak gelebilseydi onunla ilgili bilinmezliklerin tamamı ortadan kalkmış olurdu.     

Uzun yıllardan sonra bazı meraklıları CÖNK dediğimiz şiirlerin toplandığı defterlere yazarak,belleklerde gizlenen deyişlerini yazılı duruma getirmişlerdir.Bunların da hangi koşullar altında derlenip yazıldığı bilinemiyor.Bu arada sözcükler arasında çıkarma ve eklemeler yapılıp yapılmadığı bilinemiyor.Bu konuda oluşan kuşkular da az değil..

Karacaoğlan’ın ilk ürettiği deyişler o anda kaleme alınabilseydi,ekleme-çıkarmalar yapılmadan bizlere ulaşır bütün özgünlüğüyle zevkimizi okşardı.

Onun şiirlerini-deyişlerini Taşeli yöresi halkı “Karacaoğlan türküsü” daha doğrusu “Karacaoğlan”  olarak söylenip gelmiştir.Yörenin Altıntaş  yaylasına çıkan 1963 yılında doksan yaşında ölen Bahşiş Yörükleri Beyi olarak tanınan Karasüleymanoğlu sesinin güzelliği nedeniyle dedesinin sık sık “Haydi bir Karacaoğlar çağır da kulağımızın pası silinsin” dediklerini anlatmıştır. Anıları arasında anlattığı bilgilerden dedesinin Karacaoğlan türkülerini ezbere bildiğini Barçın yaylasında yaylayan Kışlak için Gazipaşa’da kışlayan Yörük Beylerinden  “Paşabeğin “çok güzel Karacaoğlan söylediğini anlatmıştı.

Karacaoğlan’ın deyişleri onun dilinden çıktıktan sonra okuyanların dilinde,sazların telinde  sürüp geldiği söylenir.Böylece eserin yaratıcısı da çoğalmıştır. Değiştirilemiyen yönü şiirin genel havasıdır.

Yapılan araştırmalardan bir değil birkaç tane Karacaoğlan’ın varlığı anlaşılınca onların deyişlerinin de karışmış olacağı kuşkusu, kafaları da karıştırmaktadır. Büyük, (Usta) Karacaoğlan’la çırakları ayırmakta güçleşiyor.

Ortalama 500 yıllık bir sürede usta ozanın deyişleri çırakların, meraklıların da katkısıyla “Karacaoğlan şiir geleneğini” olarak ortaya çıkarmış oluyor. Bir şiirinde adının:

“Karac-Oğlan Hasan adım

Güzellerde kaldı tadım

Soldu gülüm kurudu suy

Şimden geri gönül çağlar “

Derken bir başka deyişinde:

Karac-Oğlan derki kolu bağlıyı

Ciğerciği aşk oduyla dağlıyım

                                               Mamulu’da¹ ben bir Rıdvan oğluyum

Kaplan postu yedeklerim kal demiş”

                                                                    

   1.Mamulu:Sarıveliler ilçesine bağlı  bu günkü adıyla Uğurlu köyü.

     Bk. Türkay Cevdet .Osmanlı İmparatorluğunda, oymak,aşiret,cemaatlar s.745.

     Bk.  Ertaş Mustafa.Taşeli’nin Batmayan Güneşi KARACAOĞLAN. S:136.      

     Karacaoğlan’ın şiirlerini ilk yayınlayan araştırmacılardan biri, Ali Rıza Yalgın’dır. 

Doğum tarihini(1515-1606) olarak verir.İlköretim müfettişi olarak gittiği Ermenek ve çevresinde halkın Karacaoğlan türkülerini çalıp söylediğini görünce derlemelerine başlar.Konya’da çıkarılan Babalık gazetesinde yayınlar.                                                                                    

     Daha sonra Akdeniz bölgesinde Toros’lardaki Türkmenler arasında yaptığı araştırmaları” Cenupta Türkmen Oymakları” adıyla kitaplaştırır.Derlediği deyişlerin bir bölümünü de orada yayınlamıştır.² Silifke’li Küçük Karacaoğlan’ın bir türküsünü de burada dinlemiş not almıştır. Bak.Cenupta Türkmen Oymakları 1.s:1774.

     Karacaoğlan’ın şiirlerinde işlediği konuları çoğunlukla,“Doğa-kadın,sevgi-barış-Gurbet-yergiler-  kuşlar- çiçekler-azrail  ve Tanrı “olarak özetlenebilir.

     Orta Toros’larda,Taşeli yaylaları onun yaşamında önemli izler taşır.

      Konar-göçer göçebe yaşam tarzı deyişlerinde egemen olmuştur. Bunun yanı sıra bu yaşamın ayrılmaz bir ögesi olan kadın doğayla birlikte birleşmiş aynı duygularla seslendirilmiştir.Bir dörtlük içinde, çiçek,kadın,dağ  ve sazı nakış örercesine bezeklediğini görürüz.

        Sarı çiçek sallanıyor naz ile

        Dem sürmedim on beşinde kız ile

        Şimdi öksüz kaldım kırık saz ile

        Ah çektikçe tüter dumanın dağlar.”

     Sevgili ona esin kaynağı olan bir peridir.Güzelliğin en seçkinini onda bulmak ister.

Öz deyişleri de yine onda aramaktadır. Ona kavuşma yolunda engeller vardır.yaşamın inişli çıkışlı yollarında kusursuz güzelliği onda aramaktadır .Sarıveliler’in Küçük Karapınar mahallesinde oturan (D.1926) Ebiş Tunç “Bu güne kadar yayınlanmamış Karaca-Oğlan’ türküsünü Barcın Yaylası  güzeli seçilen sevgilisi Elif’ Baş dere Karaca-Oğlan Pazarında yanız  kaldığını görünce hemen yanına gider ilk yeminli türküsünü bu pazarda söyler” der. Kaynak: Orta Toroslardan Yükselen Ses s.288-289-Mustafa Ertaş

                                      Karac-Oğlan bilir senin halini

                                      Kadir Mevlam açık etsin yolunu

                                      Senden gayrısına vermem meylimi

                                      Vallahi billahi veren değilim.

 

   Çağdaş sanat,bir kişinin yarattığı eserdir.Şiir,resim,roman,öykü gibi ürünler kişisel bir yaratma  yapılandırmadır.Sözlü şiirde yazıya geçirilmemişse bunu bulamayız.Ekler,çıkarmalar çoktur.Bu yönüyle tek yaratıcısı yoktur.Bir çok kişinin katkıları vardır.Bu nedenle ilk söylendiği  gibi günümüze gelen deyişler özgünlüğünü koruyarak günümüze  ulaşmıştır..

   Halk şiir geleneğimizde sevgililerin memesi elmaya, turunca benzetilir.Karacaoğlan bu benzetmeleri aşmıştır.Uzun yıllar aynı şeylerin yinelenmesi bıkkınlık yaratmıştır.Karacaoğlan bu tür benzetmeleri tekdüzelikten çıkarmış,dinleyicilere usanç vermeden  yaratıcı gücünü kullanarak yeni söylemler geliştirir.

Yaratma gücü denilen şey de işte burada başlamaktadır.

       Karacaoğlan’ın yarinin  memesi de turunçtur ama,Aydın turuncudur,yada Yusuf elmasıdır. Sevgilinin dilini betimlerken ayrıcalığını göstermeden  edemez.Onun sevgilisinin dili şeker değil Frenk şekeridir

      Gördüğümüz gibi tekdüzeliğin içine yaratıcı gücünü getirerek üstünlüğünü ortaya çıkarır.Böylece sevgilisini yeni renklerle donatır.Yedi benlidir onun sevgilisi. Al kınalı kekliktir.Körpe kuzudur, Çakır gözlü üveyiktir.Kaşlar arasında çifte benlidir.

         Bu yeni renklendirmeler  sevgilisini  onun dizelerinin özgünlüğünü somutlaştırır,gözümüze gönlümüze yerleştirir şiir geleneğini altüst ederek başkaldırır.Deyişleriyle bir devrim yaratmıştır..                        

                                        “Sabahtan uğradım ben bir güzele

                                         Sabahtan uğradım yarin yurduna 

                                         Sabahtan uğradım ben bir geline            

    Kalıplaşmış bir görünüm içinde olsalar da değişik renkler içinde okuyana dinleyene  yeni dünyaların  kapısını açmış gibidir. Bu bir bakıma Osmanlı aşık şiir geleneğine ve sosyal yapısına karşı bir direniş olarak kendini gösterir.

                                                   Karacaoğlan der ki sözün doğrusu

                                                   Gökte melek yerde hüma yavrusu

                                                   Söyleyim ben sana sözün doğrusu

                                                   Soyunup koynuna girmeye geldim.                                           

 

       Kadını soyutluktan çıkararak ete kemiğe bürünmüş,insanca gereksinimleri olan gerçek bir varlık olduğunu ortaya koyar. Bunda başarılı da olmuş,kendinden sonra gelen ozanların da çevrenlerini (ufuk) genişletmiştir. Ona gelinceye kadar yerleşik düzene girmiş köylü aşıkların yaratıp geliştirdiği aşk şiirlerini

Orta Toros’larda göçebe yaşamı süren Türkmenlerin kendilerine özgün toplum yapılarına aktarmış ve bu yolda bir çığır açmıştır.Karacaoğlan’ın deyişleri gerçeği dile getirir..

    Kadınları betimlerken  hayal ederek değil gerçek yaşamında olduğu gibi somutlaştırarak anlatma yolunu açmıştır.Kadını imgelerinde canlandırmadan,yayla yolunda,pınar başında,sabahın erken vaktinde evlerinin önünde karşılaşmış görüşmüş konuşmuş dünya gözüyle bakmıştır onlara .Onun için deyişleriyle bir devrim

 Yaratmıştır diyoruz. O devirde aşıklar, kadını dört duvar içinde,peçe altında hayal ederek anlatmışlardı,  

   Bu dönüş biçimini tersine çeviren Karacaoğlan,kadını gerçek durumlarıyla tanıtmaktadır.O kadınları şöyle betimlemektedir:

     “  İncedir beli, hilaldir kaşı-Ak elleri deste deste güllüdür-Ala gözlerine sürmeler çekmiştir.-Zülfünü taramış dökmüştür bir yana.-Salıvermiştir ince belin üstüne,-Salına salına varır köyüne-Yayladan inerken görür  güzelleri. Güvercin topuklu keklik sekişlidir. onlar- hem ince bellidir, alma  yanakları, kömür gibi karadır gözleri-Dudakları kiraz gibidir-Güllerin üzerine yağan rahmet gibi al yanakları domur domurdur. Onlara,”Ala gözlerini sevdiğim dilber”diyerek seslenir.Aşık Ömer Karacaoğlan’ı “eski meseldir”diye küçümserken,kendini onun etkisinden kurtulamamıştır. İşte örnekleri:                       

                     

Coşkun sular gibi akar su isen                                 

Ararlar bulurlar asıl soy isen                                                                                                                     

                              Karac-Oğlan.                                                                 

                                                                                                                                                         

   Konar –göçer Türkmenlerin arasında görülen serbestlik yaşam biçimlerinin özelliğinden kaynaklanır.Kadın erkek her işte birlikte çalışırlar. Karacaoğlan’da görülen belirgin özelliklerden birisi de içinde yaşadığı  halkın zevkini yansıtmış olmasıdır.Orta Toros’lar,(Taşeli yöresi,) büyük kentlerden  ve

Kentler arası yollardan uzak kalmıştır.Toprağı az dağı ve taşı çok bir bölgedir.Bu nedenlerle yöreye dışarıdan göç olmadığı gibi bölgeden dışarıya sürekli  göçler olmuştur.Bunun sonucu olarakta arı Türkmen dili Arapça ve Farsçanın etkisine girmemiştir. Varlığını koruyan Türk dilini usta ozan deyişlerinde kullanarak işletmiş  21.yüz yıla bozulmadan gelmesinde önemli katkılar yapmıştır.Hiç bir yabancı çizmesinin çiğnemediği bu topraklar, dilini korumanın bilinciyle bu günlere gelmiştir Bu savaşta halk yanında Karacaoğlan’ı ve Yunus Emre’yi bulmuştur

      Karacaoğlan üzerinde Öksüz Dede,Kul Mehmet ve Aşık Kerem’in izlerini  görüyoruz.Kerem ile Aslı öyküsünün etkili olması da  olağan sayılmalıdır.Her insanın çağında veya sonrasında olumlu olumsuz,az veya çok etkilenmemesi olanaksızdır.

Önemli olan etkilenmenin sınırları ve sonuçlarıdır.                                            

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

        Ala gözlerine kurban olayım                              Ala gözlerine kurban olduğum

        Ecelim gelmeden öldürme beni     .                   Şayedip aleme bildirme beni                                                                            

                                      Öksüz Dede                                                  Karacaoğlan

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      

        Misali cennettir evvel baharı                              Çıktım dağın seyran eyledim

        Açılır kırmızı gülü Tuna’nın                                Sallanır gider yolu Hama’nın

                                Öksüz Dede                                                        Karacaoğlan.

      Bu örneklerde olduğu gibi Karacaoğlan üzerinde Öksüz Dede’nin etkileri gözden kaçmamıştır.Kim bilir bu etkilenme belki de iki yanlıdır,karşılıklıdır.

      Karacaoğlan deyişlerinde orta Toros’larda yılın sekiz ayını yaylak olarak geçiren Yörük ve yerleşik köylülerin geleneklerini,giyim kuşamlarını,günlük yaşayışlarını yörenin söyleyiş özelliğine (şive) uygun biçimde dillendirmesi, onun şiirlerinin belleklerde yaşatılmasında en önemli etken olmuştur.Gelmiş geçmiş yöre halkı onun

kendilerinden birisi olduğunu bağırlarına basarak yaşatmışlardır

 

    Kent kültüründen etkilenmemesi, dağ, yayla,oba, oymak çevresine bağlı kalışı dil ve anlatım yönüyle arı Türkçe olması, divan ve tekke edebiyatından uzak kalması; doğa ve insan sevgisini işlemesi onun ününün  yayılmasında etkili olmuştur.

        Şiirlerini   6+ 5=11 ve 4+4=8 kalıbı içerisinde hece ölçüsünü kullanmıştır.Yöresel sözcükleri başarıyla kullanması ona özgü bir yetenektir.                                                                                                                                                                                      

        Deyişlerindeki oluşum, deyiş ve yaratılış şekli, söyleyiş özelliğinin kendine özgü bir yöntemi olduğunu görüyoruz. Bilindiği üzere halk ozanları eserlerini saz çalarak izleyicilerin karşısında okur ve söylerler.

Kendi deyişlerinin yanında geçmişte yaşamış veya günümüzde yaşamakta olan halk ozanlarının eserlerini de çalar ve söylerler. Bu çalışma şekli halk ozanlarına özgü bir niteliktir.

      Çok ün yapanlarının arasında Yunus Emre, Pir Sultan Abdal ve Karacaoğlan öne çıkan sanatçılardır.

Üçü de dünya ölçüsünde evrensel ozanlardır.

       Yunus Emre garip ve günahsızların diliyle konuşmuş Tanrı sevgisini gönüllere kazımaya çalışmış özü ve sözü değişmeyen halk ve Hak ozanıdır.

       Pir Sultan AIbdal, düşünceleriyle insanları aydınlatmak isterken, ayakları yerden kesilmiş, aslını ölene kadar gizlememiş bir ozandır.

      Karacaoğlan’ın yaşamı üzerindeki bilgilerimiz, sözlü anlatımlardan öteye geçmiyor. Onun deyişlerinin doğru olarak yorumlanması sonunda gerçekler az da olsa ortaya çıkacaktır. Aslında onun kendinin ürünü olan yani değişmeden bizlere ulaşan deyişleri bu konudaki en önemli ipuçlarını verecektir.Onun ürünlerini inceledikçe Orta Toroslar’ı, Taşeli  yöresini onun deyişlerini okuyarak gezip araştırınca gerçeklere biraz

daha yaklaştıklarını göreceklerdir. Doğal olarak bu yörenin tarihi gelişimini, sosyal ve kültürel yapısını coğrafyasının da yakından incelenmesi önemli olacaktır.

    Deyişlerinde kullandığı sözcükler Türkçe ve yöresel olması ilk göze çarpan özelliğidir. Anadolu’da Arapça ve Farsçanın güçlü olduğu bir devirde onun  deyişlerindeki sözcüklerin Türkçe olmasının bir takım nedenleri olmalıdır. Bir cümleyle söylemek gerekirse yaşadığı bölge kentlerden uzak, hiçbir yabancı çizmesinin girmediği bir yerdir. Hiç bir etkilenme olmamıştır.

     Şiirleri tek tek incelendiği vakit benzer kalıpların geçtiği görülür. Saz şairleri için bu da olağan ve uzun uzadıya düşünme,düzenleme olanağı yoktur. Dinleyicileri çevresinde

Toplamıştır.

   İşte o sırada gerekli olan kalıpları yerine yerleştirecektir.Onun şiirlerini belleğine alanlar canlı kaynak olarak bilgiler sunarken de benzer durumlar ortaya çıkmaktadır.Halk ozanları deyişlerini yaratırken anlamla ilgili kalıplar içinde bulunan : güzel- sevgili- gönül-felek vb. gibi kavramları dile getirişte ortak kalıplardan yararlanırlar. Bu da onların, ”anlatma, oluşturma, deyiş ve yapış” tarzını ortaya çıkarır.

     Hazır söz kalıplarından bir bölümü: “Evlerinin önü, yaylanın yolu,” çok görülen kalıplardır.

     Sıfat tamlaması olarak : Kadir Mevlam, kahpe felek, Keten gömlek, deli gönül, Ala gözlü, ala gözlüm,  Yeşil ördek” gibi kalıplar sıkca kullanılmıştır.

      Üç sözcükten oluşan söz kalıplarının başında:

   “ Yüce dağ başı, Sabahın seher vakti,şu dağın ardı” gibi söz kalıpları kullanılmıştır. Bu arada anlamlı söz kalıplarının kullanılması sözlü yaratılarda önemli katkılar sağladığı bilinir

      “Şu dağın ardı, Sabahın seher vakti, yüce dağ başı-Has bahçenin gülü” örneklerinde olduğu gibi zincirleme tamlamalar da bulunmaktadır.

     “ Yeşil ördek yayılıyor çimende,” “yeşil ördek sulanıyor gölekte”  “Ala gözlü benli dilber”

      Adı geçen söz kalıplarının anlamlı cümleler olduğu görülür.

      Sabahtan uğradım ben bir güzele –Ala gözlerini sevdiğim dilber-  Sabahtan uğradım yarin yurduna -Sabahtan uğradım ben bir geline –Güvercin topuklu keklik sekişli –Ala gözlerini sevdiğim dilber-Güvercin duruşlu keklik sekişli”

      Karacaoğlan’ın deyişlerine başlarken yeğlediği belirli dize kalıpları vardır. Bunların başında :“Ala gözlerini sevdiğim dilber” kalıbıdır.

                          Ala gözlerini sevdiğim dilber                      Ala gözlerini sevdiğim dilber

                          Yurtlarınız çayır çimen pınar mı?                  Her seher her sabah kalkta bize gel  

  

                         Yaz gelipte beş ayları dolunca                      Yaz gelipte beş ayları dolunca

                         Açılmış bahçenin gülleri güzel                        Bülbülün figanı gonca gülünden

                                                      Karac-Oğlan.                                                          Dadaloğlu.                                                                 

                         Evvel bahar yaz ayları gelince                          Evvel bahar yaz ayları gelende

                        Akar boz bulanık kuru dereler                         Akar boz bulanık seli Tuna’nın 

                       Karac-Oğlan.                                                                Dadaloğlu.                                       

                                                                                                                                                                                              

  Yukarıdaki dizeleri okuyunca yinelenen kalıplar görüldüğü gibi, kalıpların değişikliğini görürsünüz Karacaoğlan’daki kuru dereler dizenin sonu “kuru dereler” Deli Boran’da “seli Tuna’nın” olduğunu görürüz.                               

 

 

Mustafa Ertaş

Doğrudan Doğruya

Medya Ermenek Taşeli Edebiyat Güncesi yayınlanan makalelerin içeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.
sanalbasin.com üyesidir
Düzenleme | Copyright © 2013-2023 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com